Jak odrzucić spadek z długami — terminy i skutki

Dziedziczy się nie tylko majątek, ale też długi. Jeśli spadek jest obciążony zobowiązaniami, prawo daje kilka dróg wyjścia. Najważniejsza z nich to odrzucenie spadku.

Termin: sześć miesięcy

Oświadczenie o odrzuceniu spadku składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania — najczęściej od chwili, gdy dowiedział się o śmierci spadkodawcy i o tym, że dziedziczy. To termin, którego nie wolno przegapić.

Forma oświadczenia

Oświadczenie można złożyć:

• przed sądem (rejonowym, właściwym dla miejsca zamieszkania), albo
• przed notariuszem.

Notariusz przekazuje je do sądu. Odrzucenie musi być wyraźne — nie następuje „samo z siebie".

Co się dzieje po odrzuceniu

Spadkobierca, który odrzucił spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Jego udział przechodzi na kolejne osoby w kolejności dziedziczenia — na przykład na jego dzieci.

Uwaga na dzieci: jeśli w miejsce odrzucającego wchodzą małoletni, do odrzucenia spadku w ich imieniu potrzebna jest zwykle zgoda sądu opiekuńczego. Łatwo o tym zapomnieć i „przekazać" dług dalej w rodzinie.

Odrzucenie a przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza

To nie to samo:

• odrzucenie — nie dziedziczysz w ogóle;
• przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza — dziedziczysz, ale za długi odpowiadasz tylko do wartości odziedziczonego majątku;
• przyjęcie proste — dziedziczysz i odpowiadasz za długi bez ograniczenia.

Jeśli w terminie sześciu miesięcy nie złożysz żadnego oświadczenia, przyjmuje się dziś, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza — co chroni przed odpowiedzialnością ponad wartość spadku. Mimo to warto działać świadomie, a nie liczyć na milczenie.

Nie wiesz, ile jest długów?

Częsty problem: nie wiadomo, co realnie jest w spadku i jak duże są zobowiązania. Pomagam uporządkować tę sytuację — ustalić skład majątku i obciążeń, tak abyś mógł podjąć decyzję na podstawie faktów, a nie domysłów.