Zniesienie współwłasności nieruchomości — sposoby i przebieg
Trzy sposoby zniesienia współwłasności nieruchomości: podział fizyczny, przyznanie jednemu współwłaścicielowi ze spłatą oraz sprzedaż. Droga umowna i sądowa krok po kroku.
Współwłasność nieruchomości potrafi trwać latami — zwłaszcza gdy powstała ze spadku i nikt nie chce zrobić pierwszego kroku. Rozwiązaniem jest zniesienie współwłasności. Każdy współwłaściciel może go żądać.
Trzy sposoby
Prawo przewiduje trzy podstawowe sposoby:
- Podział fizyczny rzeczy — nieruchomość dzieli się na części odpowiadające udziałom (np. wydzielenie działek). Możliwy, o ile nie sprzeciwiają się temu przepisy i przeznaczenie rzeczy.
- Przyznanie rzeczy jednemu współwłaścicielowi — z obowiązkiem spłaty pozostałych. Najczęstsze rozwiązanie przy mieszkaniu, którego nie da się podzielić.
- Sprzedaż (podział cywilny) — nieruchomość sprzedaje się, a uzyskaną kwotę dzieli między współwłaścicieli według udziałów. W braku porozumienia bywa to sprzedaż licytacyjna.
Droga umowna i sądowa
Zniesienie współwłasności można przeprowadzić:
- umownie — u notariusza, gdy współwłaściciele się zgadzają (przy nieruchomości w formie aktu notarialnego). Szybciej i taniej;
- sądownie — gdy zgody nie ma albo brakuje kontaktu z częścią współwłaścicieli. Sąd decyduje o sposobie i wysokości spłat.
Spłaty i dopłaty
Sedno sprawy to zwykle pieniądze: kto kogo i ile spłaca. Dobrze przygotowana wycena i policzone spłaty często przesądzają o tym, czy uda się dogadać, czy sprawa trafi do sądu.
Współwłasność ze spadku
Gdy współwłasność wynika z dziedziczenia, zniesienie współwłasności bywa naturalnym ciągiem dalszym działu spadku. Dzięki doświadczeniu w nieruchomościach patrzę na to całościowo — od uporządkowania stanu prawnego po realny sposób wyjścia ze współwłasności.